Als je bij een officiële club van de NJBB (Nederlandse Jeu de Boules Bond) gaat spelen, is het wel even wat anders dan op de camping. Geen gedoe met "ja maar mijn bal ligt écht dichterbij!", want de bond heeft superstrakke regels.
Dit zijn de belangrijkste officiële wedstrijdregels, maar dan zonder de saaie ambtelijke taal.
1. De Opstelling: Wie heeft hoeveel ballen?
Je speelt petanque nooit zomaar met een willekeurig aantal mensen. De bond kent drie officiële spelvormen:
-
Tête-à-tête (1 tegen 1): Ieder 3 ballen.
-
Doublette (2 tegen 2): Ieder 3 ballen.
-
Triplette (3 tegen 3): Ieder 2 ballen.
Onthoud: Er liggen dus altijd precies 6 of 12 metalen ballen in het veld. Nooit meer, nooit minder.
2. De Start: De Toss en het 'Butje'
Er wordt geloot (meestal met een muntje). Win je de toss? Dan mag jouw team de werpcirkel kiezen en het kleine houten doelballetje uitgooien. Dat balletje noemen ze officieel het but (of butje).
Maar je mag dat ding niet zomaar ergens neergooien. Volgens de bond moet het aan deze eisen voldoen:
-
Het moet tussen de 6 en 10 meter van de cirkel vallen.
-
Het moet minstens 50 centimeter van een muur, boom of de rand van de baan liggen.
3. Het Spel: Wie is er aan de beurt?
Het team dat het butje heeft gegooid, gooit ook de eerste metalen bal (de boule). Daarna wisselt de beurt, en hier gaat het op de camping vaak fout: het team dat NIET het dichtste bij het butje ligt, is telkens aan de beurt.
Je blijft dus gooien tot jouw team de beste bal heeft liggen, óf tot je ballen op zijn.
Je hebt twee manieren van gooien:
-
Pointeren: Je rolt of zweeft de bal heel secuur, puur om hem zo dicht mogelijk bij het houten balletje te leggen.
-
Tireren (Schieten): Je knalt met een harde boog de bal van de tegenstander keihard weg.
4. De Score: Alleen de winnaar krijgt punten
Als álle ballen van beide teams op zijn, is de mène (de speelronde) voorbij. Nu ga je tellen.
-
Kijk welk team het allerdichtst bij het butje ligt. Dat team wint de ronde sowieso.
-
Je krijgt 1 punt voor elke bal die dichter bij het butje ligt dan de allerbeste bal van de tegenstander.
-
De verliezer van die ronde krijgt dus altijd 0 punten, hoe mooi hun andere ballen ook lagen.
Je speelt door (steeds een nieuwe ronde) tot een team 13 punten heeft. Dat team wint de wedstrijd.
5. De 'Bonds-regels' waar je geel of rood voor krijgt
Bij de bond loopt een echte scheidsrechter rond. Die let scherp op een paar officiële regels:
⏱️ De 1-minuut regel: Zodra de punten zijn bepaald en de cirkel ligt, heb je precies 1 minuut de tijd om je bal te gooien. Te lang treuzelen? Waarschuwing.
🚷 Niet wandelen: Als de tegenstander in de cirkel staat te focussen, moet jij minimaal 2 meter afstand houden én doodstil buiten zijn gezichtsveld staan. Praten of zwaaien is verboden.
📏 Niet met je voeten meten: Twijfel je welke bal dichterbij ligt? De bond verbiedt meten met je voeten of schoenen. Je moet een officieel meetlint of een speciale petanque-passer gebruiken.
🍑 Fanny kussen: Verlies je een officiële wedstrijd met 13-0? Dan heb je 'Fanny gekregen'. Volgens de traditie moet je dan (als grap) een plaatje of beeldje van de blote billen van een vrouw kussen. Zelfs de bond respecteert deze eeuwenoude traditie!